ادب سبز

گروه آموزشی زبان و ادبیّات گیلان(شرح عملکرد گروه ،مقاله ،بخشنامه ها و...)

نقد و بررسی سؤالات کنکور 1390

با توجه به مدت پاسخ گويي به 25 سئوال ادبيات فارسي در هر رشته كه 18 دقيقه مي باشد ؛ داوطلبان براي پاسخ گويي به هر سئوال 43/2  زمان دارند . در اين مدت كوتاه به يقين نمي توانند به تعدادی از سئوالات با آرامش جواب دهند . به ويژه كه بخش ارتباط معنايي قسمت اعظم سئوالات را به خود اختصاص مي دهد . از آن جايي كه تقارن معنايي اغلب خارج از متن كتاب ها ی درسي است . داوطلبان برای خواندن و تطابق معنايي آن ها با ساير ابيات ، نياز به  زمان بيشتري دارند .مشكل بزرگ ، عدم تناسب زمان پيشنهادی برای هر درس و حجم سئوال است كه اين امر در داوطلب  اضطراب مضاعفي ايجاد مي كند و از قدرت تجزيه و تحليل ذهن او برای پاسخ گویی به سئوالات مي كاهد .

اغلب دانش آموزان در شمارش تكواژها ،واژه ها و واج ها  در اين زمان كوتاه ،از اين كار منصرف شده و به سئوالات ديگر مي پردازند . كه در سال هاي اخير ، تعيين تركيب هاي وصفي و اضافي به آن اضافه شده است . آزمون ادبيّات فارسى اولين آزمون گروه هاي مختلف است اگر داوطلب نتواند در آزمون ابتدايى به پرسش ها پاسخ دهد، روحيّه ی خود را از دست مي دهد و استرس ناشی از عدم موفقيت او را فرا مي گيرد .

گروه های آزمایشی ریاضی ، تجربی ، زبان و هنر  :

 لغت ( 3 نمونه ) املا ( 2 نمونه ) تعیین واج و تکواژ ( ۱ نمونه )ساختمان اسم و صفت ( 1 نمونه )  تعیین ترکیب وصفی و اضافی ( 1 نمونه ) دستور ( ۲ نمونه ) آرایه های ادبی ( 3 نمونه 9 تاریخ ادبیات ( 3 نمونه )  ارتباط معنایی و درک مفهوم  ( 9 نمونه )

  گروه آزمایشی علوم انسانی ( اختصاصی ) :

ادبیات 1 پیش : عروض ، قافیه و نقد ادبی به ترتیب ( ۶ ،۲و ۲ سئوال )   ادبیات 2 پیش  :  (۷سئوال  )   تاریخ ادبیات : ( ۸ سئوال )     آرایه ی ادبی: ( ۵ سئوال  )

گروه آزمایشی علوم انسانی (عمومی )

لغت ( 3 نمونه )  املا ( 2 نمونه )    ساختمان اسم و صفت (۲) تعیین انواع وابسته ها (1نمونه ) دستور ( ۲ نمونه ) آرایه های ادبی ( ۳ نمونه ) تاریخ ادبیات ( 3 نمونه )  ارتباط معنایی و درک مفهوم (۹ نمونه ) 

گروه آموزشی: ریاضی

1-     تکراری بودن سئوال 1و3.  سه سئوال ابتدایی  مطرح شده است همه در یک سطح می باشند و تنوّع در آن ها نیست .در نظام آموزش و پرورش ، معنی لغات خارج از متن از دانش آموزان خواسته نمی شود و خود مؤلفان کتب درسی بسیار بر این امر تأکید دارند . امّا متأسفانه در سئوالات کنکور به این امر هیچ توجهّی نشده است و عبارات حاوی لغات مد نظر در سئوال در هیچ کدام از سه پرسش نیامده اند .

2-     در بخش املا  برای مدیریت و استفاده بهینه از زمان  منطقی به نظر می رسد که غلط های  املایی به صورت گروه های کلمات مندرج در زبان فارسی 3و2 و یا از نمونه های متون ادبیات فارسی 3و2  انتخا ب شوند . در طرح سئوال 1 در بخش املا این گونه به نظر می رسد که کمتر کسی بتواند به آن پاسخ دهد. دلیل این مدعا آن است که ذهن دانش آموز از قبل باید نسبت به آن متن اشراف داشته باشد تا بتواند جواب دهد. صرف این که این واژه را در املای گروه کلمات خوانده است کافی به نظر  نمی رسد؛ چرا که بسیاری از واژه ها هم آوا هم دارند، علاوه  بر آن که زمان پاسخ گویی به این سوال نیز نا چیز است.

3-     در سئوالات شماره 6و7و8 در بخش تاریخ ادبیات از یک نوآوری خوبی برخوردار است. ضمناً هم جامع است یعنی توأمان از بخش در آمد ها و تاریخ ادبیات سئوال طرح شده است.

4-     در میان پرسش هایی که مربوط به آرایه های ادبی است پرسش شماره 9و10 به لحاظ زمان پاسخ گویی، بسیار اندک است. نکات خواسته شده با توجه به زمان پاسخ گویی تناسب معقولی ندارد. اشکال دیگر این پرسش ها، آن است که آرایه هایی از دانش آموزان خواسته شده در هیچ کجای کتاب های درسی وجود ندارد. این دبیر دلسوز است که باید محبت کند، این آرایه ها را در حین تدریس باز گو کند. در بخش آرایه های ادبی، پنج آرایه در پنج بیت جداگانه برای دانش آموز کمی ذشوار است و  سبب بر هم زدن تمرکز دانش آموز می شود . هم چنین بهتر بود از بیت هایی استفاده شود  که تشخیص آرایه های مورد نظر در آنها آسان تر باشد. با این که تشبیه مرکب جزء موارد حذف شده کتاب است و دیگر تدریس نمی شود ولی باز هم سؤال داده شده بود. دیگر  این که دانش آموزان با آرایه تشبیه«مرجّح» آشنا نیستندو در کتابشان هم به آن اشاره نشده است امّا  پیدا کردن این نوع تشبیه از آنها خواسته شده بود.

5-     در بخش دستور که پنج سوال طرح شده، سوال شماره 15و12 یک سئوال کلیشه ای است و هیچ گونه نوآوری در آن وجود ندارد. سوال 13 در قیاس با سؤال های سال های پیش از  نوآوری برخوردار است . هر چند در سنوات گذشته بیش تر وابسته پیشین و پسین توأمان از داوطلب خواسته می شد. سوال(13و16) غافلگیرانه طرح شد و کمتر دبیری پیش بینی می کرد که دستوری که در ابتدا کتاب مربوط به«نوشتار معیار معاصر» اختصاص داشت، سر از دستور تاریخی بیرون آورد. وقتی دبیر الگویش کتاب و راهنمای تدریس ابتدای کتاب است چگونه می تواند این دوگانگی را برتابد و در خود هضم کند؟مگر می شود یک بام و دو هوا بود؟ اگر این دستور برای نوشتار معیار معاصر تدوین گردیده، پس چرا طراح یا طراحان محترم ،ناقض راهنمای الگوی تدریس می شوند مگر آنان ابتدای کتاب را مطالعه نمی کنند؟  تعداد زیادی از دانش آموزان به این سنخ سئوالات پاسخ نداده اند. چه خوب است سازمان سنجش آمار دهد که به کدام سوالات کم تر و به کدام سئوالات بیش تر پاسخ داده شد ه است تا حقیقت امر مشخص گردد.

سوال 12 کنکور ریاضی 90

*در متن «ایرج افشار،نویسنده و پژوهشگر پرکار معاصر،علاوه بر آثار تحقیقی چون فهرست مقالات فارسی و راهنمای تحقیقات ایران،سفرنامه هایی دارد که حاصل گشت و گذار وی به چهار گوشه ی جهان است.»به ترتیب چند واژه ی («مشتق»،«مرکب»و «مشتق-مرکب»)یافت میشود؟

1)چهار- سه- دو                    2)پنج- دو- یک                 3)چهار- دو- دو                  4)پنج- سه- یک

جواب :گزینه ی چهار

خطای سوال: انتخاب واژه ها در جمله ی آخر متن به شکلی است که داوطلبان ممکن است با توجه به واژه ی «مشتق-مرکب»  «سه گوشه»در کتاب درسی و با الگو برداری از آن واژه ی «چهارگوشه»را مشتق- مرکب بپندارند،در حالی که «چهار گوشه»در متن طوری استفاده شده که ساختار مشتق- مرکب ندارد این واژه در صورتی مشتق- مرکب است که معنی صفت داشته باشد.*در متن «ایرج افشار،نویسنده و پژوهشگر پرکار معاصر،علاوه بر آثار تحقیقی چون فهرست مقالات فارسی و راهنمای تحقیقات ایران،سفرنامه هایی دارد که حاصل گشت و گذار وی به چهار گوشه ی جهان است.»به ترتیب چند واژه ی («مشتق»،«مرکب»و «مشتق-مرکب»)یافت میشود؟

1)چهار- سه- دو                    2)پنج- دو- یک                 3)چهار- دو- دو                  4)پنج- سه- یک

            جواب :گزینه ی چهار

خطای سوال: انتخاب واژه ها در جمله ی آخر متن به شکلی است که داوطلبان ممکن است با توجه به واژه ی «مشتق-مرکب»  «سه گوشه»در کتاب درسی و با الگو برداری از آن واژه ی «چهارگوشه»را مشتق- مرکب بپندارند،در حالی که «چهار گوشه»در متن طوری استفاده شده که ساختار مشتق- مرکب ندارد این واژه در صورتی مشتق- مرکب است که معنی صفت داشته باشد. واگر «چهار گوشه» را یک ترکیب کنایی بدانیم به معنی «کل جهان» و به این اعتبار آن را یک واژه حساب کنیم جواب سوال اشتباه است چون دو واژه ی «گشت وگذار و چهار گوشه»مشتق- مرکب می شوند .بنابراین گزینه ی چهار باید اصلاح شود؟!!

سوال 13 رشته ی ریاضی

*در کدام بیت«متمم فعل»بر سایر اجزای جمله مقدم شده است؟

1)از آرزوی رویت،برآستان کویت                                هر دم هزار فریاد از آسمان برآید

2)در میان دل و دین حاصل عشاق تو چیست                که چو حکم تو درآمد زمیان آن نبرد

3)با یاد تو زهر بر شکر خندد                                    با روی تو شام برسحر خندد

4)زمن پرسی که دل داری چه گویم؟                        که بس مشکل فتاده است این سوالت

جواب گزینه ی (4)

این سوال در حقیقت ، پاسخ درستی ندارد فعل در گزینه های (1)و(2) ناگذر است در گزینه ی (3)فعل خندیدن به معنی «تمسخر کردن» گذرا به متمم است ، اما متمم فعل در این گزینه (شکر،سحر)بر سایر اجزای جمله مقدم نشده است.

در گزینه ی (4) فعل «پرسیدن»گذرا به مفعول و متمم است،  در این گزینه هم متمم فعل (من)بر جزء دیگری مقدم نشده است در حقیقت صورت سوال اشتباه است و باید این طور باشد:

«کدام بیت با متمم فعل شروع شده است؟»

طراح محترم سوال در گزینه ی (4)با تحریف اصل بیت و تبدیل «مرا» به «زمن»مرتکب اشتباه شده است!؟!

6- در بخش قرابت معنایی، فقط خواندن سئوال با گزینه ها زمان زیادی را به خود اختصاص می دهد، یعنی در این قسمت زمان پاسخ گویی بسیار کمتر از زمان خوانش متن است. یکی از دلایل درصد پایین در درس ادبیات  در سال های  اخیر مربوط                می شود به  قسمت درک مطلب؛ که به نظر می رسد عدم آشنایی دانش آموزان با بیت هایی است که اصلاً یک بار هم آن را از قبل ندیده یا نخوانده اند. در بعضی سؤال ها هم آنقدر مفهوم گزینه ها به هم نزدیک بود که پیدا کردن یک جواب کار دشواری بود وگاهی نیز  دانش آموز  می تواند ، دو جواب درست هم پیدا کند.

7- در بخش عروض رشته ی علوم انسانی :

 کدام بیت با بیت های دیگر در یک گروه وزنی قرار دارد ؟

 سطح دشواری سؤال با زمان آن اصلا هماهنگی ندارد .زیرا  با توجه به این که نه گروه وزنی در کتاب آمده و هر کدام هم شامل چند وزن هستند ، حفظ همه آنها کار دشواری است.  بنابراین بهتر بود،  هدف  آموزشی مورد نظر در این بخش به صورت دیگری خواسته شود.

                             

 

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه سوم اسفند 1390ساعت 19:14  توسط دبیرخانه استانی زبان وادبیات فارسی گیلان  |